I have given myself to the thought that I will die anytime, for I can never foretell when, where or how I will die. For me to be at peace with death, I must think that I will be dying in a month. This is just a mental exercise and in no way my desire or intention to die soon, but it could be a premonition.
Apart from spending my last moments in the things that matters to me, I want to know what I have to tell my surviving siblings. (My parents are both dead). So I have created a poem for them, with all the things that I want to say, as of this moment. I know this is what I have in mind now and could change in the futture, but it doesn’t matter. So no holds barred, I will let everything go out. Why be afraid and hold back during the last opportunity to express yourself to your love ones?
1
Hah! Pwedeh nah чakoŋ magadan
Daчih, daчih pah чakoh nagsasawaч sah buhay
Kayaч lang handaч nah чakoh sah kagadanan
Pwedeh naŋ magчabot ŋuɲan чoh чaraчatyan
Чoh kun nuчarin pah man nah чaldaw
2
Kadaklan nah sonoч koh nagiboh koh nah bagah
Dawaч чigwah pah ŋaniŋ sonoŋ gibohon nah чibah
Dikitdikit naчiчinaчan tah nagigiboh koh lambaŋ muyah
Bakoч man kadakol чoh haralaŋkaw sindah
Чorog nah ŋuɲan nah suway nah чakoh sah datiŋ sinisintah
3
Чalagad bakoŋ pagnagadan, daчih man naŋyayarih
Nah чan inbox mayoŋ laчog, hadeh?
Maŋah dapat nah pananaw sah buhay pagdakulaч nalakawan
Taчnoh tah matatakot sah saroŋ bagay nah pinaghaleчan?
Nah minaчabot sah чoras nah daчih koh чaram?
4
Pagdaчih чakoh nakaчagom liwat sakah nagkaчakih
Baraŋaчbaŋaч sah kwinentaŋ halagah kan gabos nah kagamitan
Чarinman nah tugaŋ nah may kinuчaŋ maŋah bagay
Magbayad nin cash sah lagpas nah halagaŋ kabaŋaчan
Duman sah maŋah tugaŋ nah may kakulangan
5
Maŋah pagsasadirih koh kadikit man sanah
Ŋuɲan nah magagadanon nah, bakoч nah yan mahalagah
Hiliŋah, puros maŋah libroh sakah nagkapirah
Computer, iphone, kotse, lote, digital videocamera
Desposits, life insurance, retirement fund, чanoh pah bagah?
6
Pasenʃah nah kun mayoч nin washing machine, fridge, sofa
Surround stereo, TV, dining set, haroŋ, etcetera
Suway kayaч чakoh, lagalag, malinagiyoh pah
Sakah pananaw koh maŋah bagay bagay laŋ sindah.
Nah daчih madadarah, hiliŋah tah napatunayan bagah.
7
Daчih man pagчaponah чitoŋ mayoŋ may sonoч
Tah saroч чiyan sah maŋah maparumdom sakoч
Bakaч чiyan чan mahalagah sah maŋah gamit koh
Sah sakoŋ kinaчban minapahiroч?
Kun чarin чan minaraŋah pag namumundoч
8
Padaŋat koh maŋah tugaŋ koh,
Hinihidaw koh sindah ŋuɲan nah minutoh
Taчnoh tah pagnagkakaчurulay kamih kaчidtoh,
Garoh pirmiŋ maraчot чan boчot koh?
Nariliчpot чan pasenʃah koh?
9
Sah katatagoч koh nah daчih mariparoh
Sah kaчiчisip koh kun paчnoh mababaчgoh
Dinulagan, naliŋawan koh kamoh
Naraчot talagah sih pagkaчakiч koh
Nariboŋ, nagduwaduwah чakoh
10
Maskih daчih nagiŋ maчugmah satoŋ biyaheh
Nay, tay, maŋah tugaŋ koh
Sanah daчih man kamoh, sah buhay nah чinih
Nasuyaч nah чakoh чan nakabiyaheh nindoh
Kaчugmahan ŋuɲan nah namidmidan gabos kamoh.
11
Sah pagkaчakiч kun may nagiboh man чakoŋ salaч, paŋчaчapih
Kun may hinanakit man kamoh sah sakoч, maŋah tampoh
Patawadon nindoh чakoh, mahal koh kamoh,
Patawadah man чakoh, padaŋat koh kamoh,
Patawadah man чakoh, hinihidaw koh kamoh,
12
Sonoч koh man nah rumahay чan buhay nindoh
Kayaч daчih koh makayaŋ nagkakakan maray minsan
Pag naчiчisip koh nah kamoh daчih nakakakan чarog sakoч
Kayaч minsan padarah чakoh nin padarah nin kwartah
Ŋaniŋ kamoh man makanamit nin ginhawah
13
Salaч lang kayaч чan pagtaluboч, pagguraŋ koh
Bakoч kiчisay man nah salaч, чarog talagah kaчinih чan palad koh
Чaчakoчon koh nah lang tah sakoч чiniŋ pamayoh
Nadurat hulih sah maŋah kabiyadiчan koh
Daчih nagiŋ maboчot saчindoh
14
Sah pagparaчisip sah kakanosan, nabadiŋ, nabaklaч, naladoч
May katok чan pamayoh, siчisay mamumuyah sakoч?
Hinihidaw чitoŋ maŋah panahon nah darayupot kitah
Haчen nah, nuчarin mabalik, maŋah kaчugmahan kan чakiч pah?
Taчnoh tah nawaraч, taчnoh tah nagadan sih tatay sih nanay nin чagah?
15
Padaŋat koh kamoh gabos, чan buhay koh sagkod чigdih laŋ
Daчih nah kitah magkakahiriliŋan pah nuчarin man
Paчaram, salamat sah gabosgabos nah pagdamay
Hulih sakoч, daчih kamoh nagkaчigwah nin mas maray nah buhay
Чalagad padaŋat koh kamoh, sakah sindah nanay sakah tatay
16
Hay, tamah nah bayaч tah dagosdagos nah чiniŋ pagturoч
Sah matah, чan sipon magirok sah duŋoч!
Naчiluwas koh nah чan nasasaboчot, magiчan nah чan pagmatiч
Ŋuɲan, maчogmah maskih magadan nah ŋaniч.
Sanah salaч чakoh, parah mahiliŋ liwat sih nanay sih tatay sah baλoh.
So, assuming I die in peace, what do I prefer my siblings do with my body? I don’t want to be cremated or burned and my ashes cast on the water or sea. I don’t want to be buried. I don’t want to be mummified or preserved. First, I would like to donate my body or organs to whomever would have a use for them. But if no one has any use or need of them, then I would like my dead body to be left alone to rot on top of a high mountain, in a cloud forest. I want my body to merge with the elements where I came from, to be absorbed by the plants, be part of the soil, flow with the water, and float with the wind. I want the elements of my body to be one with the world and to travel the world, just as I like to travel when I was alive. Mabalos!

