Paniniwalaч чasin Pagtubod

Чan Bikol чigwah nin duwaŋ tataramon nah magkaharanihan чan kahulugan. Чinih чan maŋah tataramon nah “paniniwalaч” asin “pagtubod”. Чan paniniwalaч puedeh nah чisalin sah English bilaŋ “faith”, чasin чan pagtubod “belief”.

Чenot taŋ pagчorolayan чan morphology kan duwaŋ tataramon nah чinih. Kun tataraŋkason tah чan tataramon nah “paniniwalaч”, чan word base kaчinih “tiwalaч”, tinakinan nin prefix nah “pag”, hininaŋ чan pagkatakin sah paчagih nin nasal substitution, daŋan kinaчgan nin progressive aspect sah pagчuчulit kan чenot nah syllable kan word base nah “tiwalaч”, kayaч чinih чan biyoŋ paчagih baчgoh makaчabot sah final nah formaŋ “paniniwalaч”: tiwalaч > pagtiwalaч > paniwalaч > paniniwalaч. Sah balλoŋ kamot, чan “pagtubod” gikan sanah sah word base nah “tubod” nah tinakinan nin prefix nah “pag”, nah daчih nagчagih sah nasal substitution чasin mayoч nin progressive aspect, чoh kayaч tubod > pagtubod sanah. Чiniŋ kaчibhan kan duwaŋ tataramon nah чinih чigwah tibaчad nin чefektoh sah kahulugan чasin gamit nindah.

Masasabih nah чan kaчibhan kan kahulugan kan duwaŋ tataramon nah чinih чiyoh чinih: чemfasis sah tiwalaч. Nin hulih tah чan paniniwalaч risah чan pinaghaliчan (haliч sa tiwalaч “trust”), kayaч ŋaniч puedeŋ sabihon sah paŋpatal nah sarabihon nah чan dahilan kun taчnoh tah чan tahoh чigwah nin paniniwalaч sah saroŋ kaчisipan nin hulih tah чigwah siyah nin tiwalaч, puedeh sah kagmuknaч kaчini, sah kagpaчisi, чoh sah чibah pah man nah kabtang kan paчagih sah pagkaчaram, чarog sah чisip niyah, sah matah niyah, sah logic, чoh intuition niyah. Чan biyoŋ process kan paчagih nin pagtubod daчih koh pah чaram kayaч daчih koh masasaroчsaroч ŋunɲan.

Kayaч чan maŋah tataramon nah paniniwalaч чasin pagtubod minapasiring sah saroŋ bagay lamaŋ, чalagad чiniŋ saroŋ bagay nah чinih puedeŋ чapodon sah duwaŋ tataramon nin hulih tah magkaчibah чan muyaŋ чiчemfasis чoh paчagih nin paghiliŋ kan nagtataram, nagsusurat чoh nagчiчisip. Pagsinabiŋ siyah чigwah nin paniniwalaч, muyaŋ чipakahulugan kan nagkukumunikar nah gustoh niyaŋ чiчayon чoh чidamay чan tiwalaч sah saчiyaŋ pagkomunikar, parah taчwan nin emfasis чoh paluwason чan tiwalaч niyah sah saroŋ parteh kan paчagih kan pagkaчaram niyah.

Sah чiboŋ nah ladoh, pagginamit niyah чan tataramon nah pagtubod, daчih siyah naglalaчag nin чemfasis sah tiwalaч; daчih hulih tah mayoч siyah nin tiwalaч kundiч hulih tah bakoŋ tiwalaч чan muyah niyaŋ чiчemfasis. Чalagad daчih naŋaŋahulugan nah waraŋ damay nah tiwalaч sah paчagih sah pagkaчaram niyah, чan tiwalaч bakaч yaчon man giraray kayaч laŋ чinih daчih nasasambit, kayaч daчih tah чaram kun saчin nah parteh kan paчagih nin pagkaчaram siyah may tiwalaч чoh kun biyoŋ mayoч saчen man nah parteh. Sah katapustapusan, masasabih nah чan pagtubod sakah чan paniniwalaч halos saroч lang чan muyaŋ sabihon, чigwah laŋ nin saroŋ dagdag nah чelementoh nah nakapatoŋ sah paniniwalaч, чan tiwalaч.

Чalagad чanoŋ muyaŋ sabihon kan nasal substitution sah “paniniwala” чasin чan progressive aspect? Чan progressive aspect yaчon dyan tah чan gustoŋ sabihon чan tiwalaч nagdadanay sah saroŋ чagwat nin panahon, bakoŋ saroŋ paŋyayarih nah naŋyarih sah saroŋ puntoh nin panahon lamaŋ чarog kan pagtubod. Чan paniniwalaч nagdadanay puчon sah panahon nah nagtiwalaч haŋgaŋ sah panahon nah чipinasabot kan nagttitiwalaч. Чan pagtubod naŋyarih sah saroŋ puntoh nin panahon lamaŋ. Чan pagtitiwalaч saroŋ process, чan pagtubod saroŋ event nah kun saчen чan saroŋ чestadoh nagbaчgoh. Чanoh naman ŋuɲan чan gustoŋ чipakahulugan kan nasal substitution? Чan nasal substitution naŋyayarih pirmih pagnagbaчgoh чan kahulugan o sense kan tataramon haliч sah maŋah kabtaŋ kaчinih. Чan paniniwalaч nagkaчigwah nin nasal substitution parah maчibah чinih sah tataramon nah pagtitiwalaч “having trust”, nah чigwah pah nin silag nah sumpay sah word base nah tiwalaч чasin may kahulugan nah haliч sanah sah maŋah parteh kaчinih, mantaŋ чan paniniwalaч nagiŋ sarong lexicalized verbal noun, kaчagid kan “tataramon”, nah чan kahulugan daчih silag sah maŋah parteh kaчinih kundiч may hiniroч nah kadikit haleч sah datiŋ position kayaч may dugaŋ чan kahulugan.